Niet naar boven, maar om je heen kijken

Emmanuel Levinas over zinvol leven en moeilijke vrijheid

Laurens ten Cate

Zondag 18 april 2021 10:30 uur

In 2020 is de wereld tot stilstand gekomen. We vierden 75 jaar bevrijding, maar we stuitten op de grenzen van het moderne vrijheidsideaal. Vrijheid is iets anders dan ‘jezelf kunnen zijn’, ontdekten we, en we voelden ons afhankelijker dan ooit. Het denken van de bekende Frans-Joodse filosoof Levinas (1906-1995) biedt ons een schat aan ideeën en inspiratie om anders over vrijheid te denken. In deze lezing neemt Laurens ten Kate u mee in zijn werk, en staat hij stil bij een beroemd essay van Levinas: ‘Moeilijke vrijheid’. Wat zou er gebeuren als we niet langer zelf ons vrijheid bevechten, maar de ander ons vrijheid schenkt? Is dat nog vrijheid? Ten Kate laat zien hoe Levinas knaagt aan de peilers van het neoliberale denken en aan het geloof in de vrije markt. Daartoe komt hij met een heel nieuwe kijk op religiositeit, die de relatie met de andere mens centraal stelt. Niet de onderwerping aan God, maar het geraakt worden door de medemens is volgens Ten Kate de kern van jodendom, christendom en islam. Daarin raken deze religieuze tradities aan het humanisme.

Bijdrage in de kosten Є9,00 / €6,00 leden en begunstigers

Laurens ten Kate is bijzonder hoogleraar Vrijzinnige Religiositeit en Humanisme aan de Universiteit voor Humanistiek te Utrecht. Zijn leerstoel is het initiatief van de Stichting Stimulering Vrijzinnig Gedachtegoed. In 2016 verscheen zijn boek De vreemde vrijheid, waarvan intussen een derde druk uitkwam. Op www.nieuwwij.nl publiceerde hij diverse essays over vrijheid.